مقالات علمی
- دسته: مجموعه مقالات علمی
- منتشر شده در 08 ارديبهشت 1397
- نوشته شده توسط Super User
- بازدید: 1460
فارماكولوژي آشنايي با داروها و طريقه مصرف آنها، عوارض دارويي، مداخلات خاص پرستاري سبب تسهيل در انجـام كـار پرسـتاري، بهبود سريعتر بيماران و افزايش كيفيت كارهاي درماني مي گردد. وظيفه پرستار نه فقط قرار دادن دارو در اختيار بيمار بلكه مطمئن شدن از مصرف به موقع و درست داروهاست.
قانون R 5 سرفصل مباحث دارويي پرستاري مي باشد. ۱ -بيمار درست ۲ -داروي درست ۳ -روش درست ۴ -زمان درست ۵ -دوز درست در اين مبحث تعداد محدودي از داروهاي قلبي بحث شده كه جهت آشنايي بيشتر بهتر است به تفصيل در مورد اين داروهـا و داروهاي ديگر كه بيشتر در واحدهاي ويژه مصرف مي شوند اطلاعات كسب كنيد · آتروپين: مكانيسم: آنتي كولي نرژيك، مهار كننده عصب واگ
موارد مصرف: برادي كاردي علامتي، برادي آريتمي، جلوگيري از ترشحات قبل از جراحـي، پـادزهر مسـموميت بـا حشره كش ها و مسموم كننده ها
مقادير مصرف: ml/mg 5/0 - 1 تزريق وريدي بعد · نيتراتها نيتراتها شامل TNG به صورت پرل، آمپول، ژل، اسپري، قرصهاي ايزورديل و نيتروكانتين مي باشد.
مكانيسم اثر: نيتراتها سبب گشاد شدن شريان كرونر و كاهش پره لـود و همچنـين گشـاد شـدن شـريانهاي سيسـتميك و كاهش افترلود مي شوند كه اين دو سبب كاهش درد سينه در بيمار مي شود.
موارد مصرف: در انواع آنژينها (پايدار و ناپايدار)، CAD و MI مصرف مي شوند.
عوارض جانبي: هيپوتانسيون وضعيتي، سردرد، فلاشينگ، گيجي، تهوع، ... است.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط به دارو، افزايش فشار مغزي، خونريزي مغزي
موارد احتياط: هيپوتانسيون وضعيتي، بارداري، شيردهي، كودكان، بيماران كليوي و كبدي
تداخلات مهم: نيتراتها + الكل كلاپس قلبي، عروقي، هيپوتانسيون نيتراتها+ آسپرين نيتراتها+ بتابلوكرها هيپوتانسيون نيتراتها + ناركوتيك ها
ملاحظات پرستاري: ۱ -توضيح و آموزش به بيمار در مورد هيپوتانسيون وضعيتي ۲ -آموزش در مورد سر درد و بهبودي احتمالي آن ۳ -كنترلHR وBP خصوصاً در مورد نيتراتهاي IV · بتا بلوكرها بتابلوكرها شامل آتنولول، متوپرولول، كاروديلول، ايندرال و ...
مكانيسم اثر: بتابلوكر كاهش سرعت ضربان قلب كاهش ميزان مصرف اكسيژن ميوكارد
موارد مصرف: درمان هيپرتانسيون، اختلال ريتم بطني و پروفيلاكسي آنژين صدري
عوارض جانبي: شايعترين عوارض عبارتند از هيپوتانسيون ارتوستاتيك، برادي كاردي، برونكواسپاسم خصوصاً در مورد ايندرال) موارد منع مصرف: آلرژي به داروها، بلوكها، شوك كارديوژنيك، مشكلات COPD
موارد احتياط: سالمندان، بيماران كليوي و تيروئيدي، COPD ، CAD ، ديابت، بارداري، آسم تداخلات: بتابلوكرها + وراپاميل افزايش اثر بتابلوكرها + ايبوبروفن و ايندوسيد و باربيتوراتها كاهش اثر
ملاحظات پرستاري: ۱ -بررسي آزمونهاي كليه ۲ -كنترل HR ، BP و ريتم بيمار I&O كنترل- ۳ ۴ -دقت هنگام تزريق IV بايستي رقيق و آهسته باشد · كلسيم بلوكرهاCCBs كلسيم بلوكرها شامل ديلتيازم، وراپاميل، آدالات، آملوديپين Norvac (
مكانيسم اثر: بلوك كننده كانال كلسيم بلوك جريان يون كلسيم به داخل عضله صاف قلبي – عروقي شده كه اين امر منجر به شل شدن عضله صاف عروق كرونر و گشاد شدن عروق كرونر و كنـد شـدن هـدايت در گـره SA و AV و گشـاد شدن شرايين محيطي مي شود.
موارد مصرف: آنژين صدري پايدار و غيرپايدار، آنژين وازو اسپاتيك يا پرينزمنتال، ديس ريتمي قلبي
عوارض: باعث ديس ريتمي، ادم، سردرد، خستگي، خواب آلودگي، فلاشينگ مي شود
منع مصرف: بلوك قلبي درجه ۲ و ۳ ،هيپوتانسيون، سندرم WPW ،شوك قلبي
احتياط: در CHF به علت افزايش ادم وضعيت بيمار بدتر مي شود. در بيماران كبدي و كليوي
ملاحظات پرستاري: ۱ -كنترل BP ، HR ، ريتم ۲ -كنترل ادم · گليكوزيدهاي قلبي Digoxin بهترين عضو اين خانواده است
مكانيسم اثر: مهار ATPase K-Na در نتيجه كلسيم بيشتر در اختيار پروتئين انقباضي قرار گرفته و سپس افزايش قدرت انقباض قلب و افزايش برون ده رخ مي دهد. موارد مصرف: CHF ، فيبريلاسيون دهليزي، فلوتر دهليزي، تاكيكاردي دهليزي
عوارض: سردرد، علائم GI( گوارشي)
منع مصرف: - حساسيت به دارو - تاكي كاردي بطني و فيبريلاسيون بطني سندرم سينوس كاروتيد (سنكوپ هنگام فشار روي سينوس بصورت يك يا دو طرفه) - MI حاد، عدم تعادل الكتروليتي - بلوك AV - بيماري كبد و كليه مداخلات پرستاري I&O كنترل- ۱ ۲ -كنترل الكتروليتها و BUN و Cr ۳ -كنترل نبض ۴ -كنترل مشكلات گوارشي · ديورتيكها ديورتيكها خانواده بزرگي هستند كه شامل تيازيدها، لازيكس، آلداكتون، مانيتول و ... هستند
مكانيسم اثر: از دست دادن آب و الكتروليتها با مكانيسم هاي متفاوت.
موارد مصرف: كاهش BP در هيپرتانسيون، كاهش ادم در CHF ،كاهش IOP 1 در گلوكوم
عوارض جانبي: هيپوكالمي، هيپرگليسمي ديورتيك تيازيدي) 1- Intraocular Pressure موارد منع مصرف: ۱ -اختلال الكتروليتي Na ، K ، Cl ( شديد ۲ -آنوري
ملاحظات پرستاري: ۱ -كنترل اختلالات الكتروليتي خصوصاً در سالمندان I&O كنترل- ۲ Cr ، BUN كنترل- ۳ ۴ -اشاره به هيپوتانسيون وضعيتي به بيماران و آموزش به آنها ۵ -مصرف دارو در صبح ·
داروهاي ضد هيپرلپيدمي اين دسته شامل آتورواستاتين، فلوستاتين (به عبارتي استاتين ها)، جم فيبروزيل، كلستر آمين و ... است. مكانيسم اثر: مهار كننده آنزيم و كمك به كاهش كلسترول، VLDL و TG) تري گليسيريد) است. منع مصرف: بيماري فعال كبدي، بارداري، شيردهي احتياط: مصرف الكل زياد، بيماري كبدي، افراد زير ۱۸ سال عوارض: اسهال، كرامپ عضلاني، نفخ، سوء هاضمه، كرامپ شكمي، ميوپاتي، اضطراب....
ملاحظات : ۱ -آموزش در مورد رژيم غذايي ۲ -كنترل آنزيم كبدي و چربي ها ۳ -مصرف به موقع دارو · داروهاي ضد ديس ريتمي شامل كلاس I مثل: آميودارون، ديسوپراميد، پرونستيل، كنيدين، ليدوكائين ، memilitine ،فناتوئنيد، فلكائنيد. مكانيسم: افزايش مدت پتانسيل عمل AP و دوره تحريك پذيري موثر كلاسII مثل: اسمولول، ايندرال مكانيسم: كاهش سرعت و شارژ شدن SA ، آهسته كردن هدايت گره AV ، كـاهش سـرعت ضـربان قلـب، كـاهش مصـرف اكسيژن كلاس III مثل: آميودارون- برتليوم – Sotalol مكانيسم: افزايش مدت AP ، ERP كلاس IV مثل: وراپاميل مكانيسم: مهار جريان يون كلسيم به داخل غشاء سولي در طي دپلاريزاسيون قلبي
داروهاي متفرقه: آدنوزين، آتروپين، Digoxin ،منيزيم، پتاسيم
موارد مصرف: براي درمان اختلالات ريتم قلـب، PVC ، تاكيكـاردي، هيپرتانسـيون، فيبريلاسـيون دهليـزي و درد آنـژين صدري استفاده مي شوند.
عوارض: بسته به دسته دارويي متفاوت است.
احتياط: برتليوم: در بارداري، بيماران كليوي آميودارون: در گواتر، اختلال الكتروليتي، CHF ،بيماري كبدي آدنوزين: در بارداري، آسم، سالمندان آتروپين: در بارداري ها، بيماري كليه ، CHF ديگوكسين: در بيماران كليوي، اسهال، هيپوكالمي، بيماري گره سينوسي
ملاحظات پرستاري :1- ريتم - HR – BP كنترل 2- I&O كنترل 3- -كنترل الكتروليتها مخصوصاً 4- K بررسي ادم در پاها 5- در صورت تزريق با دقت و بطور صحيح و علمي مصرف شود.
داروهاي ضد انعقاد اين داروها شامل هپارين، اناگزاپارين (كلگزان)، وارفارين و ... در مكانيسم لخته شدن خون مداخله كرده و جلوي تشكيل لخته گرفته مي شود.
موارد مصرف: ترومبوز عروق وريدي، آمبولي ريه، جراحي قلب باز، فيبريلاسيون دهليزي، CAD ، MI ، پروفيلاكسـي از ايجاد لخته هنگام بستري طولاني مدت
عوارض: آگرانولوسيتوز، لكوپني، ترومبوسيتوپني، اسهال، راش منع مصرف: هموفيلي، لوسمي، آندوكارديت باكتريال
ملاحظات پرستاري:
1- آزمون خوني Hct – Hb - پلاكت ۲ -PTT كه بايد ۵/۱-۲ برابر حد نرمال باشد. ۳ -كنترل فشار خون بيمار جهت كنترل هپيرتانسيون ۴ -خونريزي لثه، مدفوع سياه، هماچوري، تب و راش گزارش شود. ۵ -پرهيز از ماساژ دادن ناحيه يا آسپيره كردن هنگام تزريق SC در شكم، اعمال فشار براي ۱ دقيقه، عدم تزريق IM ۶-استفاده از مسواك نرم جهت جلوگيري از خونريزي لثه، پرهيز از ورزش هاي پر برخورد استفاده از ريـش تـراش هـاي برقي به جاي تيغ ريش تراش · اپي نفرين طبقه بندي : آدرنرژيك سبب گشاد شدن نايژه، تنگ كننده عروق و محرك قلبي مي باشد. مقدار مصرف: ابتدا ۱-۵/۰ ميلي گرم از ۱-۱/۰ ميلي گرم يعني ۱۰-۱ ميلي ليتر از محلول ۱ در ۱۰۰۰۰ به صورت سرشـار) تزريـق وريـدي مي شود. در صورت نياز هر ۵-۳ دقيقه تكرار مي شود.
در صورت نداشتن Line IV ،۱۰ سي سي از محلول ۱ در ۱۰۰۰۰ را داخل تراشه ريخته سپس چند بار آمبوبگ را فشار مي دهيم تا قطرات ريز شده و تاثير كنند.
مكانيسم اثر: اپي نفرين به طور مستقيم بر روي گيرنده هاي آلفا و بتا آدرنرژيك در سيستم اعصاب سمپاتيك اثر مي كند. اثر عمده ايـن دارو عبارت است از شل كردن عضلات صاف نايژه اي و تحريك قلب و گشاد كردن عروق عضلات اسكلتي. جذب دارو سريع و طول مدت اثر آن كوتاه است.
موارد منع مصرف و احتياط: ۱ -حساسيت به دارو، آريتمي هاي قلبي ۲ -در آنژين، تاكيكاردي، سكته قلبي، بيماري عروق مغزي، ديابت و....
عوارض جانبي: ترس، اضطراب، بي قراري، سر درد، سرگيجه، خونريزي و سكته مغزي، اختلال در ريتم و ضربان قلب و آريتمي. ملاحظات پرستاري: - محلول رقيق شده تا ۲۴ ساعت در يخچال نگهداري شود - محلول تغير رنگ يافته دور ريخته شود - بررسي ريتم، تعداد ضربان قلب و مانيتورينگ فشار - مصرف اپي نفرين سبب بالا رفتن قند خون مي شود، پس كنترل قند خون الزامي است - در صورت نشت دارو از رگ به بافتهاي اطراف، مي تواند موجب نكروز موضعي و خونريزي در محلول تزريق شود - تزريق سريع دارو به صورت وريدي، سبب مرگ و مير به علت خونريزي هاي مغزي يا آريتمي مي شود.
