مقالات علمی
- دسته: مجموعه مقالات علمی
- منتشر شده در 26 فروردين 1397
- نوشته شده توسط Super User
- بازدید: 1421
نکاتی در خصوص نگهداری سالمند:
دکتر فرشاد یوسفی : وقتی صحبت از مراقبت از سالمند به میان می آید،2 گروه از سالمندان مد نظر قرار می گیرند :
سالمندانی که توان مراقبت از خود را دارند و سالمندانی که نیاز دارند خانواده یا یک پرستار از آنها مراقبت کند.در هر دو حال ،اطلاعات و آگاهی سالمند و مراقبان آنها برای حفظ سلامت و ارائه هر چه بهتر خدمات ضروری است اما یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد، اینکه اگر قرار است فردی را برای مراقبت از سالمندان استخدام کنیم آن فرد چه خصوصیاتی باید داشته باشد.
سالمندان و خود مراقبتی
این روزها در محافل پزشکی بحث خود مراقبتی به بحث داغی تبدیل شده و خاص همه سنین است و فقط طیف سالمند را در بر نمیگیرد. همه انسان ها و در هر سنی باید آموزش ببینند تا از خود مراقبت کنند. برای اینکه در این زمینه به یک نقطه مطلوب برسیم باید اصول کلی سلامت و توصیه های لازم برای سالمندی سالم را بدانیم.
سلامت جسم و روان یک شبه به دست نمی آید بلکه حاصل رعایت اصول بهداشتی ،تغذیه ای و فعالیتی سالمی است که در طول سال ها برنامه ریزی شده است.
وقتی به سن سالمندی میرسیم باید بتوانیم سلامت را حفظ یا در واقع از خودمان مراقبت کنیم. بسیاری از سالمندان به طور مطلق سالم نیستند و کهولت سن باعث بروز بیماری هایی درآنها می شود و
معمولا تعداد زیادی از آنها باید روزانه دارو مصرف کنند و تحت نظر پزشک باشند .بنابراین یک سالمند باید نحوه کنترل بیماری و مراقبت از خود را بداند. البته این بحث خیلی گسترده است.
بیماری ها متنوع هستند و نمیتوان نحوه مراقبت از هر بیماری را یک به یک توضیح داد ولی به طور خلاصه اگر بخواهیم به بیماری های پوستی در سالمندان بپردازیم ،باید به خشکی و نازک شدن پوست اشاره کنیم.
در این مواقع نیاز است یک متخصص پوست مواد نرم کننده برای پوست سالمند تجویز کند یا اگر به دیابت مبتلاست به او آموزش داده شود تا مراقب پاهای خود باشد و هرروز از نظر وجود زخم آن را بررسی کند .(حس عمقی پاها در بیماران مبتلا به دیابت به دلیل درگیری عصبی کاهش پیدا میکند)
مورد دیگر سالمندانی اند که دچار اختلال در راه رفتن هستند و احتمال زمین خوردنشان زیاد است . این افراد بهتر است از عصا استفاده کنند و با احتیاط تر قدم بردارند.عصا مانع زمین خوردن و شکستگی های ناتوان کننده در لگن و ران می شود.
این موارد و توصیه های غذایی و فعالیت فیزیکی و ....گوشه کوچکی از اصول مراقبتی ساده هستند که تقریبا ساده هستند که تقریبا همه سالمندان با کمک پزشک و بالا بردن سطح آگاهی خود میتواند آن را رعایت کنند.
سالمندان و دگر مراقبتی:
سالمندان ممکن است به اطرافیانشان وابسته باشند و نتوانند کارهای روزمره زندگی مانند لباس شستن ، غذا پختن ، خرید کردن، حمام کردن و.... را انجام دهند. مراقبان سالمندان به دو گروه تقسیم میشوند ،مراقبانی که از خویشان سالمندان هستند و مراقبانی که استخدام می شوند . در ایران بیشتر سالمندان کنار خانواده شان زندگی میکنند وآنها وظیفه نگهداری از سالمند را بر عهده دارند و خانواده بدون اینکه پولی دریافت کند کارهای سالمند را انجام می دهد در حالی که در نوع دوم فرد دیگری با دریافت مبلغ این وظیفه را بر عهده میگیرد.
سالمندانی که به مراقبت نیاز دارند قطعا به دلیل وجود مشکلی مانند زمین گیر بودن،بیماری یا کهولت سن و فرتوتی قادر به مراقبت از خود نیستند .بنابراین مراقبان باید اصول نگهداری از سالمند را با توجه به نوع بیماری و وضعیتش آموزش ببینند.
مثلا اگر سالمندی فقط باید روی تخت بماند حتما لازم است راه های جلوگیری از زخم بستر را بدانند و بیمار را مدام جابجا کنند یا نواحی در معرض فشار را ماساژدهند تا خون بیشتری در آن جریان یابد.
سالمندی که دچار دمانس یا زوال عقل است به مراقبی صبور ، با حوصله و با اخلاق نیاز دارد. یکی از اولین علامت بیماران مبتلا به دمانس فراموشی از موضوع و پرسیدن سوال های مکرراست. مراقب سالمند باید برای توضیح هر موضوعی اطلاعات بیشتری در اختیار او قرار دهد .مثلا اگرمیخواهیم بگوییم رییس جمهور ایران به خارج از کشور سفر کرده حتما باید بگوییم رییس جمهور فردی است که مسئولیت اداره کشور را بر عهده دارد و او رفته تا این کار را انجام دهد .یعنی موضوع های که افراد سالم با یک اشاره کوتاه میشوند در سالمندان به توضیحات تکمیلی نیاز دارد.
سالمندان و مراقبان:
مراقبت از سالمند ناتوان یک کار دائمی است و شاید گاهی از عهده فرزندان او نیز خارج باشد. بنابراین لازم است گاهی از پرستار سالمندان استفاده شود . ودر عین حال به فردی که به عنوان پرستار انتخاب می شود نیز اعتماد شود.
هیچ وقت نباید به مراقبت از سالمند به عنوان یک شغل نگاه کنیم . مراقبت از سالمند شغل نیست عشق است. اولین نکته ای که در انتخاب مراقب سالمند در نظر گرفته می شود این است که مراقب این کار را از روی جبر انتخاب نکرده باشد و به این کار با علاقه و میل درونی نگاه کند. اگر کسی روحیه خوب و نگرش مثبتی نسبت به این موضوع نداشته باشد افسرده خواهد شد و افسردگی را به سالمند هم انتقال میدهد و باعث رنجش او نیز خواهد شد.
مراقب باید مهربان، دلسوز و قابل اعتماد باشد .مراقبت از سالمند مراقبت از کسانی است که نه زبان گفتار دارند و نه پای فرار .سالمند ممکن است حتی توان گفتن اینکه مراقب باعث آزار و اذیت او است را نداشته باشد . اطرافیان حتما باید تا مدتی مراقب جدید را تحت نظر بگیرند .مراقب باید از نظر شخصیتی و فیزیکی قوی باشد .یکی از معیارهای که برای استخدام مراقبان سالمندان در نظر گرفته می شود این دو بعد از خصوصیات است چون نگهداری سالمند به کار فیزیکی جدی نیاز دارد.
مراقبت از سالمند کار دشواری است. فرض قصد دادن غذا به او را دارید و او میلی به خوردن غذا ندارد ولی 10 دقیقه بعد دوباره غذا درخواست میکند در این مواقع باید دوباره غذا را گرم کنید یا سفره دیگری بچینید که این خود به صبر و حوصله بسیاری نیاز دارد. بنابراین مراقب باید بااین رفتار آشنا باشد و ازاین کار سالمند ناراحت یا خشمگین نشود.
مراقب حتما باید آموزش های لازم را دیده باشد .آموزش های مراقبتی هستند که شامل مراقبتهای مختلف برای سالمندان و با توجه به مشکلاتشان است.
مراقب باید آموزش احیای قلبی عروقی هم دیده باشد .فرض کنید لقمه غذا در گلوی سالمند گیر کرده است .
مراقب حتما باید بتواند اقدام های اولیه را انجام دهد و سالمند را نجات دهد. آشنایی با داروها نیز الزامی است . تفاوت بین سالمند سالم و سالمندی که نیاز به مراقبت ویژه دارد را بداند و علائمی که نشان دهنده بد حال شدن سالمند است را بشناسد.
خلاصه مطالب:
- جلوگیری از افسردگی سالمند از طریق حمایت عاطفی و روانی ،مشارکت دادن در مسائل و صحبتها
- حمایت عاطفی و روانی از سالمند از طریق صبور و مهربان بودن و ارتباط گفتاری برقرار کردن با سالمند
- آگاهی کامل از وضعیت و بیماری های سالمند و شناخت دارو های مصرفی سالمند
- رعایت نکات مهم بهداشتی در سالمندان مبتلا به دیابت (مراقبت از پاها و ماساژدادن)
- شناخت توانایی حرکتی و انجام اقدامات لازم جهت سالمندان محدودیت حرکتی جهت جلوگیری از زخم فشاری از طریق ماساژدادن اندام های تحت فشار
- حمایت در راه رفتن با استفاده از واکر و عصا و جلوگیری از سقوط سالمند و احتمال شکستگی
- مناسب سازی محیط زندگی سالمندان جهت راحت بودن و جلوگیری از ایجاد حوادث از قبیل سقوط و بروز شکستگی ها
- مراقبت از پوست سالمند بدلیل نازک و شکننده بودن و استفاده از پمادهای تجویز شده (مرطوب کننده ها و ....)
- استفاده ازداروهای مکمل و ویتامین ها (کلسیم ،ویتامینDو....)
- کنترل سالمندان مبتلا به دمانسی یا زوال عقل برقراری ارتباط کلامی ایجاد امنیت و جلب اعتماد و کنترل سالمند از نظر خارج شدن از منزل جهت پیشگیری از رشد دمانس برقراری بازیهای فکری مانند پازل و ....
